7.4 Grafisch ontwerp: beslissingen nemen op een wit vel papier.

Typografie is het belangrijkste ontwerp-element uit het vakgebied Grafisch Ontwerpen. Het aanwezig zijn of ontbreken van voldoende kennis en vaardigheden op dit deelgebied heeft grote consequenties voor studenten.

Waarom laten zoveel studentenportfolio’s dan slechte typografische vaardigheden zien? Als studenten geen rigoureuze instructie krijgen voordat ze hun diploma halen zullen ze zelden in de praktijk bijleren – behalve wanneer ze onder de dagelijkse invloed van een echte expert komen te staan. Deze gedachten waren uitgangspunt voor het boek ‘The Education of a Typographer’ bestaande ​​uit essays en cursus-syllabi uit een diverse en prominente selectie van (typografische) ontwerpers. Hun opmerkingen over de belangrijkste aandachtspunten van typografie, regels en voorschriften, typografische geschiedenis en digitale geletterdheid belichten de integrale relatie tussen degelijk typografisch onderwijs en hoogstaand ontwerpwerk. Ook aan mij vroeg Steven Heller, de redacteur van het boek – tevens artistiek directeur van The New York Times Review of Books en voorzitter van The School of Design – om in 2004 een bijdrage te schrijven.

jess-watters-676630-unsplash

True knowledge derives from knowing how to see – Essay by Huub Koch


Typography is a craft with its own set of rules, limits and values, which belong to tradition, to the present and … to the future.


Typography is not art, but it certainly is an art. Once you understand the difference you are ready to practice the discipline as a philosophy in action.


A knowledge of good design principles, history and its implications, contributes to your appetite. Such knowledge serves as a starter, not as the main menu.


True knowledge is derived from knowing how to see, learn, love, play, act and share. It can transform serious business into joyous business.


Typography is used to communicate with others, but in order to do so we first have to learn to communicate with ourselves. This ability becomes an attitude by learning how to ask questions. If such questions are absent there will be no progression.


To be an allround human being is more important than to be a designer, but – sometimes – it helps.


As long as your client asks you ‘What does this seduction scene on the cover has to do with the fine art of fondue cooking?’ you might have missed the point, or need another client.


Graphic design is a path that unfolds by making decisions on a white sheet of paper. Don’t think too much, it’s all about gut feeling.


We need exercise as an experience, because it teaches us in a natural way. We do things, make mistakes and improve by adjusting to reality and its demands. Please, relax and take your time. The deadline is only twenty minutes ahead.


It will take you three weeks to learn the art of optical letterspacing and get THE QUICK BROWN FOX JUMPS OVER THE LAZY DOG just right. Tough lessons are always blessings in disguise. When the going gets tough, the tough get going and ready for surprise!


Practice does not leave much room for illusions.


Desktop publishing made designers aware that they need a basic understanding of typography … and … of projectmanagement, use of technology, collaboration and do business with real clients. Hmmm, You thought design was art?


Digital media gives you the power over all the tools of production. Designers had an advantage until now because they are visual and typographic literates. But the language of digital media is rapidly becoming the territory of architects, artists, gamers, filmmakers, musicians and scientists. While growing out of its infancy it will become a whole new language. So where is the dictionary?


Education has its limits. It can never give you all the tools you need. Be open minded! Read books, meet people that seem to matter to you, go practice and take your chances!


The most mysterious part of design is ‘the interesting’. The interesting is hard to describe, but we know that if something has meaning for us it will also have meaning for others. That is why only the best is good enough, but what is best is dependant on goals and budget.


Styling is the use of a tone of voice that relates to people that live today in the language of today. Which does not mean that a designer should be fashionable or make l’art pour l’art.


Respect is the basic ingredient of collaboration, but it needs to be shared. In print you have to rely on the craftsmen you work with. Without a relationship they will only do ‘exactly’ what you want. That’s where most things go wrong. If they like you, and notice a mistake you made, they will help you out. Make friends by being one.


All disciplines of typography hold a challenge and their own rewards. Every challenge makes you perceive yourself and your expertise in a new way. It is better to regret to have taken a chance than to regret letting the opportunity go by.


98% of graphic design is trash. The other 2% is sanctioned into designersheaven. Ever talked about trash with your local trash collector? There is much more value in trash than you ever imagined. Trash is our natural environment. Be aware of that and once in a while: Go out and collect some trash! Get rich by becoming inspired and humane!


Nothing is fixed, everything must change, such is life. To be honest: There are no rules or prescriptions. The secret of typography is a question of manners. A way to behave yourself, to act proper and decent. Once learned it gives you access to all areas.


Duke Ellington was once asked if he rejected certain types of music. His response: ‘Oh No, … its all music.’ I guess the same counts for type.


We all have strengths and weaknesses. If you cannot improve the latter take up the first. Some people are specialists, while other are generalists. If you can join these forces nothing will stop you! If you can’t, nothing can stop you either! Just be who you are until the end.


Teaching typographic literacy is not an end in itself. There will always be a difference between theory and practice. In theory you develop a method, in practice you go beyond.


ian-schneider-66374-unsplash

Iedereen is een ontwerper

In de jaren dat ik op de kunstacademie het vak ‘Visuele Communicatie’ studeerde – eerst heette dat ‘Grafische Vormgeving en Publiciteit’ en tegenwoordig ‘Media-Design’ – kreeg de Academie bezoek van de wereldberoemde Duitse kunstenaar Joseph Beuys. Beuys is vooral bekend door zijn uitspraak: ‘Jeder Mensch ist ein Künstler’. Het mag duidelijk zijn dat dit gezegde hem populair maakte bij media en het grote publiek. Of zij ook begrepen wat hij hiermee bedoelde blijft twijfelachtig.

In de huidige discussies over het vak Grafisch Ontwerpen, veelal gevoerd door professionals en de beroepsvereniging, is de steen des aanstoots een afleiding van deze uitspraak, namelijk: ‘Iedereen is een ontwerper’. De oorzaak van dit gezegde, dat voor professionals als ’vloeken in de kerk’ klinkt, komt voort uit de bevrijding van strenge kaders door technologie. Wat heet: de Do-It-Yourself revolutie.

meric-dagli-487815-unsplash

Digitalisering betekent sinds twintig jaar democratisering van middelen.

Fenomenen als bloggers en vloggers zijn ondenkbaar zonder Do-It-Yourself. Daarmee is ook het vakgebied van design, communicatie en reclame ingrijpend veranderd. Het vakgebied (Visuele) Communicatie was jarenlang in hokjes opgesloten. Die hokjes werden territoriaal bepaald door een specifiek type vakmanschap. De perken waren streng afgebakend: ontwerper, vormgever, typograaf, reclamemaker, programmeur, fotograaf, filmmaker, accountmanager of strateeg, strikt gescheiden werelden. Sinds de digitale revolutie zijn die grenzen steeds meer geslecht. Ik citeer Erik Kessels uit zijn boek ‘Een goed idee AUB’:

Het maken van reclame is deels ambachtelijk werk. Sommige specifieke onderdelen waren jarenlang het terrein van specialisten, maar door de technologische ontwikkelingen is dit werk voor een veel grotere groep mensen toegankelijk geworden. Waar je vroeger een dure edit-suite moest huren om een filmpje te monteren, doe je dat nu gewoon op je laptop.

Door de democratisering van allerlei creatieve vakgebieden zijn de mogelijkheden om te switchen tussen deze gebieden ook enorm toegenomen. Je kunt tegenwoordig in verschillende disciplines actief zijn, zelfs gelijktijdig. Je kunt een idee bedenken voor een speelfilm, een tv-programma, een product, een publicatie en ga zo maar door. Jaren geleden was dat veel moeilijker en in veel gevallen zelfs onmogelijk. De muren tussen de verschillende vakgebieden waren hoog opgetrokken en werden met man en macht verdedigd. Switchen stond lange tijd zo ongeveer gelijk aan hoogverraad.

Nu kun je met een goed idee veel gemakkelijker binnenkomen in een branche die niet de jouwe is. Veel reclamemakers vragen zich wellicht af waar dergelijke uitstapjes goed voor zijn. Leidt al dat geswitch niet tot vakvervuiling en een afnemend specialisme? Ik zie kruisbestuiving juist als iets zeer positiefs. In ons vak overheersen helaas nog vaak het opportunisme, het navelstaren en het preken voor eigen parochie. En dat is zonde, want naar mijn mening kan ons werk diverser en spannender zijn dan ooit. Ons vak overstijgt disciplines en is zoveel rijker geworden dan het was.

nikhil-mitra-631990-unsplash

Wat voor reclame opgaat is net zo goed actueel voor design, typografie, fotografie, film, journalistiek, literatuur, theater en voor iedere andere vorm van toegepaste creativiteit. Creatie laat zich niet beperken, binnen geen enkel vakgebied. Binnen de perken zijn de mogelijkheden zelfs even onbeperkt als daarbuiten.

Helaas raakt één punt binnen deze discussie vaak al snel uit het zicht. Namelijk dat Do-It-Yourself een stroming is binnen een vakgebied. Het feit dat professionals nu veel meer zelf kunnen doen dan vroeger, wil niet zeggen dat iedere amateur diezelfde vruchten kan plukken. Zonder kennis van de geschiedenis of inzicht in de bouwstenen van innovatie, getuigen zulke vruchten wel van een liefde voor het metier, maar zelden van virtuositeit.

rawpixel-752537-unsplash

Deze discussie is niet van gisteren.

In zijn Dagboeken schreef de Poolse schrijver Witold Gombrowicz al in 1940 over het verschijnsel ‘genie’. En voegde daar aan toe: ‘hoeveel Mozarts kan één eeuw voortbrengen?’ Het problematische dat Gombrowicz in zijn tijd al bespeurde – als het gaat om ‘zelf’ schrijven of schilderen – is dat het gemiddelde niveau niet uitstijgt boven het uitzonderlijke. De middelmaat lijkt de nieuwe norm geworden.

Wat overigens niet wil zeggen dat dit in alle gevallen zonder opmerkelijke resultaten is. In de Poëzie komt de vernieuwing tegenwoordig vaak van Allochtone schrijvers. Die juist door ‘handicaps’ op het gebied van de Nederlandse taal voor vernieuwing zorgen. Zulke vernieuwers zijn op hun gebied wel professionals. De beste vloggers op YouTube en Vimeo zijn evenmin een onbeschreven blad, eerder ‘hoogopgeleide makers’ met roots in de wereld van media en design.

De lange mars van ‘vernieuwing’ wordt ‘soms’ aangezwengeld door ‘amateurs’. Dit begrip legt het accent op iets doen vanuit liefde. Een professional verdient zijn brood met expertise. Een amateur doet iets omdat hij of zij er aardigheid in heeft. Gombrowicz vond dat daar het probleem lag. Veel van wat hij om zich heen zag aan Do-It-Yourself vond hij ‘wel aardig’, maar niet briljant genoeg.

Dat laatste is natuurlijk een harde eis voor professionals. Of zij dat altijd kunnen waarmaken blijft onzeker. De kwaliteiten van de opdrachtnemer komen het best uit de verf als de opdrachtgever een gelijkwaardige gesprekspartner is. In dat spanningsveld toont zich het meesterschap. Of raakt het ondergesneeuwd met onbegrip, onverschilligheid en oppervlakkigheid.

gemma-evans-131781-unsplash

Zelf doen of uitbesteden?

Ook hier komen we niet om deze vraag heen. Als het om drukwerk gaat, de laatste fase in de productie van grafisch ontwerp, is zelf doen nog steeds zelden een optie. Met de opmars van digitale middelen is het zelf ontwerpen van huisstijlen, logo’s en folders, websites en PowerPoint presentaties ogenschijnlijk voor iedereen bereikbaar. Datzelfde geldt voor podcasts en video. En dan hebben we het nog niet gehad over de platforms op internet waar armlastige ontwerpers van over de hele wereld hun diensten aanbieden voor minder dan ramsj-prijzen.

Ontwerpers, fotografen, tekstschrijvers en andere professionele creatieven kunnen zich alleen nog onderscheiden door de kracht van het idee.

Jazeker – het doel heiligt de middelen. En grafisch ontwerp is zelden gemaakt voor de eeuwigheid. Het behoort tot het tijdelijke, de wegwerpmaatschappij.

Nu we het toch over ‘het heilige’ hebben… van Kerkvader Augustinus is de uitspraak: ‘doe wat ge wilt’. Bedoelde hij daarmee: ‘Do-It-Yourself’?

Verandering is de enige constante. Vernieuwing brengt soms contexten bijeen die elkaar lijken te bijten. Geeft niks, want kwaliteit behoeft geen krans.

Het enige wat blijft is ‘het verschil kunnen maken’. Daar zit hem de kneep.

Tenminste, als je wilt laten zien wat je waard bent.

HUUB KOCH


About Huub Koch at Now or Never


VOLGEND HOOFDSTUK >


Advertenties

4 gedachten over “7.4 Grafisch ontwerp: beslissingen nemen op een wit vel papier.

  1. Mireille Monique vindt dit leuk.

    Like

  2. Erik Pape vindt dit leuk.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close