8.2 Omgaan met tegenslag. Wachten op een vruchtbare bodem om weer opnieuw te groeien na verlies.

MIJN MOMENT 2010.

2010 bracht voor mijn bedrijf Zichtbare Zaken nieuwe ontwikkelingen. Niet in het minst omdat het in juli zijn 6-jarig bestaan vierde. Als weblogger startte ik dat jaar met nieuwe formats: boekbesprekingen, inspiratiemails en Mini-Saga’s. In mei werd Zichtbare Zaken Weblog genomineerd voor de Dutch Small Business Blog Award 2010 en in juli kreeg ik te horen dat ik de 2e plaats had bereikt. Bijzonder om mee te maken. Er waren verse vlogs van De Roltrap en The Weekly Vlog. In augustus publiceerde ik de 1000ste posting. Meer mijlpalen volgden.

In september werd mijn artikel voor ‘Beweging in de Zaak’ – businessblogs gebundeld – met 10 andere inzendingen gekozen uit meer dan 50 postings. De blogboekborrel, annex boekpresentatie, in Brasserie Maria in Utrecht, bracht veel bekende businessbloggers bij elkaar en was in diverse opzichten inspirerend.

Ook werd ik opnieuw bevestigd in mijn overtuiging dat een ontwerper zo goed is als zijn opdrachtgever. Een pleidooi voor goed opdrachtgeverschap, waarbij strategisch je huiswerk doen zorgt voor bijzondere resultaten. Absolute hoogtepunten daarbij waren de projecten voor Verhaallijnen, Being In The Room en Gloednieuw – de laatste twee opdrachtgevers begeleidde ik tevens in een naamgeving-traject. Wederom kwam er een intrigerende nieuwjaarskaart die warm werd ontvangen. En toen …

leonardo-yip-451207-unsplash

MIJN MOMENT 2013.

When you think of me
Remember the way that I used to be
Remember the times I held you tenderly
Remember the way that I loved you

Het is December 2013. Het is alweer drie jaar geleden dat ik meedeed aan dit mooie project – Mijn Moment – van Henk-Jan Winkeldermaat. Daarna kwam een tussentijd waarover ik niets wilde delen. Waarom?

Wittgenstein zei: ‘Waarover men niet kan spreken moet men zwijgen’.

Wat ik de laatste jaren heb meegemaakt is een proces dat je niet deelt via Social Media, je zit er midden in. Verlies, vergankelijkheid, verdriet, dat is een dagtaak waar je maar een beperkte hoeveelheid energie voor hebt. Daar moet je zuinig op zijn. 2013. Het is het jaar waarin ik afscheid heb moeten nemen van mijn liefste, mijn levenspartner en mijn partner in Zichtbare Zaken. Eind 2011 werd duidelijk dat Lide een zeldzame vorm van baarmoederkanker had.

20 November 2013 is ze gestorven.

In de tijd tussen de diagnose, een operatie waarvan zij binnen drie weken herstelde en een extra jaar dat ons als toegift is gegeven, hadden wij een stille hoop. Die hoop bleek begin mei 2013 een illusie te zijn. Uitzaaiingen in het bekken bleken de harde realiteit. Vanaf het begin heeft Lide chemo en bestralingen geweigerd. Dat paste niet bij haar leven. In het vocabulaire van de artsen kwam het woord ‘genezing’ niet voor. Dus kozen wij, wederom, voor ‘kwaliteit van leven’. Op die moedige keuze is zij niet teruggekomen.

Wat volgt is de geschiedenis van een stervensproces. Wij hebben dat met zachtheid omarmd. Vanaf het begin heb ik minder gewerkt, zodat ik 24/7 beschikbaar was als mantelzorger. Toch stond zij er op dat ik niet zou stoppen met werken, als afleiding. Het laatste half jaar hebben wij de ‘ups’ en de ‘downs’ samen beleefd. Daarbij hebben wij veel steun van goede vrienden gehad. Vanaf het begin was duidelijk dat Lide de uitvaart samen met mij wilde regelen. Het programma, de locatie, het ontwerp van de rouwkaart.

Dat is een goede zet geweest. De vrienden uit de muziekwereld die zouden komen musiceren hebben bij ons thuis voor haar gespeeld. Familie en vriendinnen kwamen langs om afscheid te nemen. Dat heeft ons gesteund bij het loslaten.

Lide was niet bang voor de dood. De dood was haar vriend. Daar heeft ze vanaf het begin een groot vertrouwen in gehad. Dat is de reden geweest dat ze heel zacht en vredig is overgegaan. Ik heb haar hand vastgehouden tot haar hart niet meer klopte. De dagen daarna was ze thuis. De vrienden die haar nog hebben gezien waren diep onder de indruk van haar vrede. Van de liefde waar wij samen een levend voorbeeld van waren. Van de wijze waarop wij samen naar ons afscheid toe hebben geleefd.

Wij hadden in september gehoord van een mooie kapel, door Francine Houben ontworpen. Waar je omhuld wordt door Yves Klein-blauwe muren. Met gouden plafond en kleine langwerpige vensters, onder en boven, die symbool staan voor hemel en aarde. Die staat op de begraafplaats St. Laurentius, in Italiaanse stijl opgezet, in Rotterdam. Sinds een jaar was daar ook een crematorium gevestigd. Ik ben daar gaan kijken en de directrice vond het goed dat we alles zouden regelen zonder een uitvaart ondernemer. Alleen voor de laatste verzorging, het opbaren en het vervoer, hebben we de dames van Matrice ingehuurd. Bijna overal zelf zorg voor dragen paste goed bij ons leven. We hebben er een besloten uitvaart van gemaakt. Alleen genodigden met echte verbinding.

Die uitvaart is een zeer indrukwekkende ervaring geweest. Precies zoals we ons dat hebben voorgesteld. Dat maakte die dag tot een waardevol afscheid van Lide en heel inspirerend. Net als de mens waarvan wij afscheid namen. De dagen erna veel te doen. Nu is het stil geworden. Wij gaan nu een heel eigen weg. Op mijn weblog heb ik een bericht geplaatst, zodat bezoekers iets kunnen ervaren van de sfeer waarin wij leefden en afscheid hebben genomen. De video’s van de uitvaart kun je zien op verzoek.

Waar het heen gaat met Zichtbare Zaken weet ik nog niet. Dat is een vraag voor 2014. Waarschijnlijk zal ik eerst moeten wennen. Het oude loslaten, het nieuwe omarmen. Als je vergankelijkheid tot in je vezels hebt ervaren kies je alleen nog maar voor je hart.

gilles-lambert-249996-unsplash

MIJN MOMENT 2014.

Nee, het was geen glorieus moment, noch een nederlaag. Eerder banaal, die beslissende seconde, waarop ik de stekker eruit trok en zei: ‘Au Revoir Zichtbare Zaken’. 28 mei 2014 om 11:58 uur. Na twee jaar mantelzorgen, het afscheid van Lide, interen op je verdiensten en energie, aankomen in het land van rouw en gemis, de intrede van chronische vermoeidheid, concentratieproblemen, dalende cijfers en klanten die het laatste zetje geven zonder dat te beseffen.

Ja, geen spijt. Nergens van. Helemaal niet. Nee. Zo goed is zeker. Maar één ding weet ik heel zeker: Zichtbare Zaken als bedrijf is voor mij echt passé.

Tijd voor afstand. Heroriëntatie. Voor een langgerekt schot voor de boeg op koers naar nabestaan, niet te laat, niet te vroeg. Niets meer te doen? Nee, dat bestaat niet. Wel een lange zwangere stilte. En een streep door de rekening van 2004 tot en met 2014. Uitgeschreven bij het handelsregister. Voorbij het ZZP bestaan. Klanten overdragen aan een collega. En dan …

Retraite, v. (-s), terugtocht; afzondering van de wereld; een wijkplaats vinden.

Betekenis vinden in herinneringen. Uit de pas lopen met het heden. Afzien van social media, bloggen en nieuwsbrieven. Voorkeur geven aan ‘In Real Life’ en ‘De Blik op Oneindig’. Op weg in de ontleding van de onderstroom.

Niet blind staren, wel luisteren.

Alles wat ik ooit in mijn leven heb gedaan bleek een boodschap aan de toekomst. Gezien vanuit een horizon die nog op moet klaren, vorm zal krijgen in een nieuw verhaal dat me kan bekoren of waar ik weer bij wil horen. Dat woorden en beelden daar een rol in spelen is duidelijk, maar niet meer gericht op commercie of dienstverlening. Wel op artistiek onderzoek en wederzijdse inspiratie, met nieuwe thema’s, concepten en filosofische klanken. Daarover gaat mijn moment van 2014.

hannah-grace-383843-unsplash

MIJN MOMENT 2015.

Inmiddels is het de 3e keer dat ik een poging waag om dat moment te benoemen. Op de één of andere manier lukt het me niet. Na ieder stuk tekst van 500 woorden heb ik het onbevredigende gevoel dat de lading niet wordt gedekt. Dit wil niet zeggen dat er onvoldoende bijzondere momenten zijn. Het blijft echter de vraag of die momenten behoren tot het verleden, het heden of de toekomst? In de onderstroom van dit jaar kom ik iets anders tegen. Een groeiende roep om leegte.

In de afgelopen jaren heb ik veel afscheid moeten nemen. Van een partner, van werk en in het verlengde daarvan van zelfbeelden. Wie ben ik? Wat wil ik? Waar ga ik heen? En telkens moet ik constateren dat ik het niet meer weet. Dat zowel gedachten als activiteiten niets meer toevoegen. Geen opening geven. Dat ‘deep down’ de herfst gewoon zijn werk wil doen. Vallende bladeren die van geen belang meer zijn. Wind en regen die een proces van ontbinding inzetten. Ben ik winterklaar?

Dit soort ontwikkelingen met geduld gadeslaan gaat niet zonder ongemak. Vanuit een rijk verleden met een breed scala aan activiteiten heb je de neiging die weer op te pakken. Als medicijn voor de onrust zoek je de drukte weer op. Je schrijft, maakt een filmpje, je begint weer met bloggen. Hoe goed dat ook is, het blijft afleiding. Een keuze voor een herhaling van de breedte, nog even uitstel van verdieping.

Zo groeit langzaam het inzicht dat het goed is om te genieten van je uitzicht, om pas dan los te kunnen laten.

Loskomen, vrijmaken, opgeven. Blijkbaar heb je omtrekkende bewegingen nodig. Direct op je doel afgaan is niet aan de orde. Het is dinsdag 8 december als ik dit schrijf. 13:13 uur. Ik vraag me af of het nog zinvol is om iets te schrijven voor Mijn Moment? Voel ik nog verbinding of is het een ritueel dat voor mij geen betekenis meer heeft? Het feit dat ik dit nog schrijf geeft antwoord. Heb ik de bodem bereikt? Een bodem waar ik weer op kan staan? Is dit dan zweven in het ongewisse?

Als niets helpt dan helpt Niets.

Ondertussen geniet ik van de goede orde, ook al lijkt die onduidelijk. Het zijn de kleine dagelijkse dingen die het doen. Vrienden en vriendinnen, een beetje familie, een nieuwe liefde, verzoeken om mijn talent in te zetten, het huishouden, nieuwe ritmes vinden. Dat alles geeft zin en vreugde, al lijkt het onderliggende wezenlijke moment een kaalgeslagen vlakte. Natuurlijk verlang ik naar het nieuwe. Naar nieuwe zin, betekenis en vervulling. Maar dit jaar stelt andere vragen.

En nog even is de lente ver weg.

benjamin-balazs-91466-unsplash

MIJN MOMENT 2016.

‘Wear one hat’ zei ze stellig. Ik liet de opmerking van mijn TCM-diëtiste rustig tot me doordringen. ‘Wat bedoel je precies?’ sputterde ik tegen. ‘Nou, dat je slechts één doel stelt en verder nergens een probleem van maakt’… ‘wat er ook gebeurt’. ‘Wat er ook gebeurt?’… echo ik zachtjes. ‘Precies … het gaat niet om wat je wel of niet mag eten, het gaat niet om een minimum aantal kilometers wandelen per dag … het gaat zelfs niet om afslanken; het enige doel is de harmonie te herstellen binnen jouw systeem’.

Half augustus. 2016.

Ik toon de door mijn TCM-diëtiste voorgestelde naaldzettingen aan mijn acupuncturist. Hij glimlacht: ‘mee eens’. Binnen een minuut heeft hij de naalden ingebracht op de punten. Na tien minuten heb ik het gevoel dat ik ontspannen in water drijf, terwijl ik zit op een behandeltafel. Zo voelt het dus als je organen optimaal functioneren. Milt, lever, longen. Volledig in evenwicht. Zonder stress. Een voorproefje ter motivatie. Dankzij Traditionele Chinese Medische kennis.

Hier begint Mijn Moment.

In Juli van dit jaar was ik het zat. De stagnatie. De vermoeidheid. De gevolgen van een burn-out na 2 jaar mantelzorgen en een traject rond rouw en verlies. Ik had de bodem bereikt. En nu? Die bodem kwam me te hulp. Ik had weer iets om me tegen af te zetten en in beweging te komen. Vaste grond.

Zulke stappen zijn sprongen. Hink stap sprongen. Je doet wat stappen vooruit en dan weer achterwaarts. Geen conditie is ook een conditie. Mijn laatste klant had me nog gewaarschuwd. ‘Dat wordt minstens drie maanden op de bank zitten’.

Het werden drie jaar.

Die grens bereiken onthulde behoeften die ik niet eerder bewust was. Patronen los laten, structuren bevragen, onorthodoxe keuzes maken. Dat gaat niet van de ene dag op de andere. Leven, liefde, lust en leiderschap onderzoeken en ervaren. Door het gesprek aan te gaan met scherpe waarnemers. ‘Wear one hat’. Plus twee dagen per week cardio- en krachttraining. Ik bezin me op ‘de kracht van ervaring’. Wat heb ik in huis? Waar wil ik heen? Waar ik nu ben is niets mis mee. Natuurlijk ben ik sinds drie jaar een buitenstaander. Met een diepgang die woorden onnodig maakt. Met een gevoel dat ik leef. Grenzen overschrijd van wortels – ouder dan de dag van vandaag. Ik leer van een vrouw die vijf en twintig jaar jonger is en van een kind dat nog 57 jaar te gaan heeft voor het mijn leeftijd bereikt. 2 augustus werd ik 60.

Mijn huisarts zegt soms wijze dingen over mij: ‘Ik denk aan een pop van een vlinder. Of aan een spore die met al zijn talent en kwaliteit wacht op een vruchtbare bodem om weer opnieuw te groeien.’ Ik zei: ‘ik had niet verwacht een nieuw leven te vinden’. Deze week antwoordde hij mij: ‘er zal nog veel zijn dat je niet verwacht mee te mogen maken’.

Een nieuw leven en een nieuwe liefde schuren. Net als een vlinder die tegendraads zijn cocon ontworstelt.

javi-arji-723948-unsplash

MIJN MOMENT 2017.

Voor het eerst sinds 2004 een paar dagen weg uit Nederland. Het is dinsdag 3 juli om 10:30 uur als ik een foto maak, uit de auto die ons vanuit Örsundsbro, in de gemeente Enköping, naar Stockholm brengt voor een afscheidslunch. Die ochtend hebben we, net als elke dag, voor het ontbijt gezwommen in de Örsundaån, het riviertje met de brug die stamt uit het jaar 1050. Gemiddelde temperatuur van het water: 18 graden. Het is merkwaardig hoeveel herinneringen zo’n reisje oproept.

Zodra je in Zweden buiten de stad komt ben je in een oer-landschap. Je beweegt over wegen die door heuvels voeren, en eilanden met elkaar verbinden. Af en toe een grote boerderij, waar al generaties lang paarden gefokt worden of gewassen geteeld. Alles is hier van hout. De huizen, de winkels, de openbare ruimte. In traditionele kleuren geschilderd. Hier staat de tijd stil, ook als die ogenschijnlijk voorwaarts gaat.

Het doet me denken aan de reis die ik ooit door Amerika en Canada heb gemaakt in 1978. Daar trok ik met Canadese studievrienden door de Noordwestelijke bergen, logeerde in houten huizen aan de rand van een meer of kampeerde in de wildernis. Er leefden bruine beren in de buurt. We verbleven in een Indianen reservaat en maakten daar nieuwe vrienden. We leerden houthakken en vissen met een speer, staande op een rots in de rivier. Ook daar die landelijke atmosfeer, de stilte van de natuur. Enkel het geluid van vogels, dieren, de wind. Alle ‘stadse fratsen’ vallen dan van je af. Je wordt één met een vorm van leven die zo oud is als de mensheid. De ritmes van de dag en de seizoenen. Het weer. Natuurwetten die je duidelijk maken wat je plek is in het geheel. Onverbiddelijk.

Een ander beeld dat Zweden naar boven brengt gaat generaties terug in de tijd. Tsjechië van vaderskant en Italië van moederskant. Door het genealogisch onderzoek dat ik deed herken ik het landschap, de huizen en de mensen waar mijn overgrootouders van afstammen. Ook daar, in Zuid-Bohemen, draait het leven om hout. Er is dus een groot respect voor de bron van dit alles: het Bos.

Op aanraden van mijn gastvrije vriend uit Örsundsbro, die vanwege de liefde is geëmigreerd naar Zweden, las ik het boek ‘De man en het hout’ van Lars Mytting. Die legt heel precies uit welke rol de natuur in ons leven speelt en niet zonder humor. Als stadsmens merk je daar niet zoveel van. Maar zodra je buiten de stad woont is het een kwestie van overleven. Stel je maar eens voor dat je in je mooie houten huisje ingesneeuwd raakt midden in de winter en geen kant uit kunt. Als je dan geen zorg hebt gedragen voor een goede houtvoorraad die de kachel brandend houdt kun je doodvriezen.

Waarom is het bovenstaande illustratief als Mijn Moment van dit jaar?

Het leven is in wezen heel simpel. Aan ons om de dagelijkse praktijk makkelijk of moeilijk te maken, en bovenal… onze ware natuur te gehoorzamen.

HUUB KOCH


About Huub Koch at Now or Never


VOLGEND HOOFDSTUK >


Advertenties

4 gedachten over “8.2 Omgaan met tegenslag. Wachten op een vruchtbare bodem om weer opnieuw te groeien na verlies.

  1. Diana Schadek vindt dit leuk.

    Like

  2. Leon van Bokhorst liked your post.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close